۳٫رقابت رسانهها با سایر پدیدهها هم برای تأمین نیاز مخاطبان الزامی است
۴٫جستجوگر است یعنی برای تأمین نیازها و رضایت خود، روشهای مختلف را تجربه میکند
۵٫مخاطبان برای تأمین نیازهای معرفتی خود، آگاهانه رسانه مورد نظر را انتخاب میکنند
میزان ابهام و مناسب داشتن موضوع به کار و زندگی فرد، تعیینکننده میزان تمایل فرد به رویارویی با وسایل ارتباط جمعی برای رفع نیازهای شناختی است.
کم زیاد

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

ناچیز زیاد
نسبی بسیار زیاد

اساساً رویکرد افراد به رسانهها به دلیل کسب دو پاداش است:
الف-پاداش آنی، مثل حوادث و رویدادها (نیاز به داشتن اطلاعاتی که در زندگی جاری و روزمره موثر است)
ب-پاداشهای آتی، خدمات مقولههای آموزش و درازمدت (نیاز به یافتن شغل و جستجوی آگهی ها، استفادههای آموزشی و…) (زارعیان، ۱۳۸۲، ص ۱۲۰)
۱۸-۲-۲- چهارچوب نظری تحقیق
برای بررسی متغیر وابسته تحقیق (سرمایه اجتماعی)، مناسبترین نظریه، نظریه رابرت پاتنام میباشد؛ نظریه پاتنام را به طور مفصل در بخش مبانی نظری توضیح دادیم، در این جا فقط اشارهای مختصر به این نظریه میافکنیم تا وجوه مشابه آن با متغیر وابسته تحقیق مشخص گردد.
دغدغه اصلی پاتنام از طرح ایده سرمایه اجتماعی حل معمای عمل جمعی است. از نظر وی بهزعم اکثر دانشمندان رشتههای علوم اجتماعی مناسبترین راهحل مشکل مزبور استفاده از سرمایه جمعی است. پاتنام تعریف جوهری و کارکردی از سرمایه اجتماعی ارائه نموده است. وی در تعاریف نخستین خود «اعتماد»، «هنجارها» و«شبکهها» را به مثابه عناصر سرمایه اجتماعی و«تسهیل کنش» را کارکرد آن معرفی کرده است. پاتنام مینویسد: «منظور از سرمایه اجتماعی وجوه گوناگون از سازمان اجتماعی نظیر اعتماد، هنجارها و شبکههاست که میتوانند با تسهیل اقدامات هماهنگ کارآیی جامعه را بهبود بخشند.»(پاتنام، ۱۳۸۰، ص۲۸۵) از نظر پاتنام تسهیل کنشهای ارادی و کسب منفعت متقابل مهمترین کارکردهای سرمایه اجتماعی است. وی معتقد است سرمایه اجتماعی مانند سرمایهها مولد است و امکان دستیابی به اهدافی را فراهم میکند که بدون آن غیرقابل دسترس خواهند بود.
از نظر پاتنام سازمان اجتماعی ویژگیهایی دارد که هماهنگی و همکاری را برای منفعت متقابل تسهیل میکند. این ویژگیها عبارتند از:
۱-وجود شبکههای رسمی و غیر رسمی ارتباطات: شبکههای مشارکت مدنی از اشکال ضروری سرمایه اجتماعیاند. هرچه این شبکهها در جامعهای متراکمتر باشند، احتمال بیشتری وجود دارد که شهروندان بتوانند در جهت منافع متقابل همکاری کنند. (پاتنام، ۱۳۸۰، ص ۲۹۶)
۲-هنجارهای بدهبستان متقابل: مهمترین سودمندی این هنجارها تقویت اعتماد، کاهش هزینه معاملات و تسهیل همکاری است. او این هنجارها را از مولدترین اجزای سرمایه اجتماعی میداند. او میگوید:«گروهها و جوامعی که این هنجارها بر آنها حاکم است و از آن پیروی میکنند، به شکل موثری بر فرصتطلبی و مشکلات جمعی فایق میآیند.»
۳-اعتماد اجتماعی: پاتنام اعتماد اجتماعی را ناشی از دو منبع هنجاری معامله متقابل و شبکههای مشارکت مدنی میداند. اعتماد همکاری را تسهیل میکند و هرچه سطح اعتماد در جامعهای بالاتر باشد، احتمال همکاری هم بیشتر خواهد بود. (غفاری، ۱۳۹۰، ص۶۶)
همانطور که در نظریه پاتنام مشاهده میشود، سه مؤلفه اصلی سرمایه اجتماعی(شبکههای اجتماعی، اعتماد اجتماعی و هنجارهای همیاری) متناسب با فرضیات تحقیق میباشد.
مناسبترین نظریه برای سنجش متغیر اصلی مستقل یعنی تماشای برنامههای تلویزیون، نظریه کاشت میباشد. نظریه کاشت از سوی «جرج گربنر»مطرح شده و توسعه یافته است. او در دهه ۱۹۶۰ تحقیقاتی را با عنوان «شاخصهای فرهنگی» شروع کرد که تأثیرات تماشای تلویزیون را بر باورها و دیدگاههای بینندگان درباره جهان واقعی، بررسی میکرد. بن بر نظریه کاشت، تلویزیون در کارکرد گزارشگری خود، به ابلاغ پیامهای به همپیوستهای گرایش دارد که درسهای یکسانی را مکرراً به نمایش در میآورد. گربنر استدلال میکند که بینندگان پرمصرف در مقایسه با بینندگان کممصرف دنیا رابیشتر ناامن میبینند.
گربنر یادآوری میکند که بیننده عادی به طور متوسط چهار ساعت در روز تلویزیون تماشا میکند، افراد پرمصرف از این هم بیشتر تماشا میکنند. وی میگوید: -از نظر تماشاگران پرمصرف، تلویزیون عملاً دیگر منابع اطلاعات، افکار و آگاهیها را به انحصار در میآورد و یک کاسه میکند. اثر این مواجهه با پامهای مشابه، چیزی را تولید میکند که گربنر آن را کاشت میخواند؛ یا به عبارتی آموزش جهانبینی رایج، نقشهای رایج و ارزشهای رایج.
گربنر در واکنش به بعضی انتقادها از جمله انتقاد «پل هیرش» مبنی بر اینکه، گربنر کار کنترل سایر متغیرها را به خوبی انجام نداده است و اگر متغیرهای دیگر را همزمان کنترل کند، تغییر باقی مانده که بتوان آن را به تلویزیون نسبت داد، خیلی کم است؛ نظریه کاشت را مورد تجدید نظر قرار داده است و دو مفهوم –جریان اصلی- و –تشدید- را اضافه کرد.
۱۹-۲-۲- مدل تحقیق
نمودار(۷-۲) مدل تحقیق
برنامه های تلویزیون
سرمایه اجتماعی خانواده
۳- فصل سوم: روش بررسی
۱-۳- مقدمه