منبع: (کریشنا، ۲۰۰۰)
توضیح بیشتر این دو نوع سرمایه:
الف-سرمایه اجتماعی ساختاری (پیوندهای عینی)
نخستین عنصر، سرمایه اجتماعی ساختاری نام دارد که عناصر عینی و ساختارهای اجتماعی قابل مشاهده مانند شبکهها، انجمنها، نهادها، قوانین و رویّههایی را که در انواع انجمنهای فرهنگی، هنری، ورزشی، انجمنهای خانه و مدرسه، انجمنهای محلی و سایر نمونهها از این نوع انجمنها وجود دارد، شامل می شود. (فیروزآبادی، ۱۳۸۹، ص۱۵۲) سرمایه اجتماعی ساختاری بسیار ابژکتیو[۴۹] و به صورت بیرونی و قابل مشاهده بنا میشود و از طریق نقشهای معین، شبکههای اجتماعی و دیگر ساختارهای اجتماعی که به وسیله قوانین، فرآیندها و سوابق پشتیبانی میشود، به وجود میآید. (خاکپور و پیری، ۱۳۸۴، ص۲۳)
ب-سرمایه اجتماعی شناختی-ذهنی (پیوندهای ذهنی)
دومین نوع، سرمایه اجتماعی شناختی ذهنی نام دارد و شامل عناصر غیر ملموس و ذهنی مانند طرز تلقی ها و هنجارهای رفتاری، ارزشهای مشترک، اعتماد و هنجارهای معامله متقابل و… میشود. «آفوف»[۵۰](۲۰۰۰) اگر چه این دو نوع مؤلفه سرمایه اجتماعی را دارای نقش متقابل و تقویت کننده هم میداند، اما گاهی مواقع، وجود عناصر شناختی – ذهنی بیشتر در بعد مشارکتهای غیر رسمی ظهور و بروز دارند و گاهی نیز بدون چنین پیش زمینهای سازمانهای رسمی، توسط بخش دولتی ایجاد میشوند؛ در حالی که، عناصر شناختی – ذهنی لازم برای حضور و مشارکت وسیع مردمی وجود ندارد.(فیروزآبادی، ۱۳۸۹، ص۱۵۲)
این نوع سرمایه به هنجارها و ارزشهای مشترک و… میپردازد ، بنابراین بسیار سوبژکتیو[۵۱] و مفهومی و غیر قابل لمس است. (خاکپور و پیری، ۱۳۸۴، ص۲۳ )
تفکیک بین دو نوع سرمایه اجتماعی ساختاری و شناختی را میتوان در قالب دو جدول زیر مطرح نمود:
جدول(۵-۲) سرمایه اجتماعی ساختاری و سرمایه اجتماعی شناختی

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

شناختی/ گرایشی ساختاری/ سازمانی موارد
ارزشها، گرایشها و باورهایی که رفتار عمومی کنشگران را هدایت میکند نقشهایی که مردم در شبکهها و دیگر روابط بینشخصی برای خودتعریفمیکنندو نیز قواعد و رویههاییکه راهنمایافراد هستند منابع / نمودها
فرهنگ مدنی سازماناجتماعی (شبکههای غیر رسمی و سازمانهای رسمی) حوزه
همبستگی، اعتماد و پنداشت نسبت به دیگران پیوندهای افقی، عمودی کنش جمعی عوامل پویا

منبع : غفاری، ۱۳۹۰، ص۴۴
جدول(۶-۲)سرمایه اجتماعی و رابطه عناصر آن

اعتماد، تبادل و احساسات مثبت پیوندهای میان افراد