علوم زمین : آشنایی با سیارات زمین و حفاظت از آن
علوم فیزیک : شناخت شکلهای مختلف ماده و انرژی، خواص و کاربردی آن‌ها (همان منبع، ص۷).
در این تحقیق، دانستنی‌ها و اطلاعات مربوط به علوم بهداشت، شامل نمره ای است که دانش آموز در پس آزمونی که از هر دو گروه اخذ می گردد به دست می آورد؛ این نمرات به دست آمده برای مقایسه بین دو گروه پژوهش محور و آموزش محور مورد استفاده قرار می گیرد.در این آزمونها رتبه ی خیلی خوب یعنی اخذ نمره ی ۲۰-۱۸و رتبه خوب یعنی اخذ نمره ی ۱۷-۱۵ و رتبه ی ضعیف یعنی اخذ نمره ی۱۴-۱۱ و رتبه ی خیلی ضعیف یعنی اخذ نمرات ۱۰ و کمتر از آن می باشد.
۱-۵-۸ مهارتهای ضروری
تعریف نظری : امروزه یکی از مهمترین وظایف آموزش و پرورش در مدارس، یاددادن شیوه های یادگیری و پرورش مهارتهای است که خود فرد بتواند به کمک آن ها، راههای حل مساله و کشف نادانسته‌ها را بیابد. به عبارت دیگر پرورش مهارتها در دانش آموزان به منزله آموختن راه یادگیری به آنان است (عسگری، ۱۳۸۷، ص ۲۳ ).
تعریف عملیاتی: در برنامه درسی علوم مهارتهای ضروری که دانش آموزان را در پیمودن مراحل روش علمی تواناتر می سازد و به آنها امکان می دهد تا یادگیری های جدید را از طریق به کارگیری این مهارتها به راحتی انجام دهند عبارتند از :
۱) مشاهده : استفاده از همه حواس برای جمع آوری اطلاعات درباره پدیده‌ها و اشیا
۲) اندازه گیری : استفاده از وسایل اندازه گیری و جدول و نمودار برای نشان دادن اطلاعات حاصل از اندازه گیری
۳) گرد آوری اطلاعات : به دست آوردن اطلاعات لازم در مورد یک پدیده، از راهها، منابع و مراجع مناسب به غیر از معلم و کتاب درسی
۴) تفسیر یافته‌ها : ارایه یک توضیح کلی در مورد مجموعه اطلاعاتی که دانش آموزان از راههای گوناگون در مورد موضوع گردآوری کرده است.
۵) فرضیه سازی : ارائه یک یا چند راه حل برای یک مساله به طوری که راه حلها قابل آزمایش و اندازه گیری باشند.
۶) پیش بینی کردن علمی : تصمیم گیری درباره مشاهدات، یافته‌ها و اندازه گیری‌ها درباره یک پدیده قبل از وقوع، بیان رابطه علت و معلولی بین پدیده‌ها همراه با استدلال
۷) کاربرد ابزار : به کار بردن ابزار و وسایل مناسب و به موقع برای حل مساله
۸) برقراری ارتباط : دانش آموز بتواند با بحث و گفتگو : گزارش دادن، تهیه جدول، نمایش دادن و
آنچه را که آموخته است به صورتی مناسب و جذاب برای دیگران انتقال دهد.
۹) طراحی تحقیق : دانش آموز بتواند مراحل پژوهشی را که شامل (فهم مساله – جمع آوری اطلاعات درباره موضوع – پیش بینی یک یا چند راه حل – آزمایش راه حل‌ها نتیجه گیری و تفسیر نتایج) می باشد به خوبی انجام دهد (همان منبع، ص ۲۴).
در این تحقیق کسب امتیازخیلی خوب وخوب در برنامه ی درسی علوم به شیوه ی پژوهش محورو کسب امتیاز کم و خیلی کم در برنامه ی درسی آموزش محور در چک لیست فعالیتها مد نظر است.
۱-۶-۸ نگرش های ضروری
تعریف نظری : نگرش یعنی نوعی نگاه و عملکرد فرد نسبت به افراد و محیط پیرامونش، همچنین نگرش ها، دانش آموزان را وادار می کنند تا در شرایط پیش بینی نشده به طرز خاصی عمل کننده و به گونه ایی معین سخن بگویند، از برخی چیزها به وجد آینده و از بعضی چیزها ناراحت شوند (عسگری، ۱۳۸۷، ص۲۶).
تعریف عملیاتی : در این تحقیق در برنامه ی درسی علوم نگرشهای ضروری عبارتند از :
کنجکاوی و پرسشگری که دانش آموز در مورد پدیده‌ها و موضوعات از خود نشان می دهد
مسئولیت پذیری دانش آموزان در قبال کاری که برعهده گرفته
توجه به نقد و بررسی دیگران در مورد کارش و تحمل نظرات مخالف
همکاری با گروه خود برای انجام کار
داشتن پشتکار و جدیت در حل مسایل (رستگارو دیگران، ۱۳۸۷، ص ۲۱).
در این تحقیق کسب امتیاز خیلی خوب وخوب در برنامه ی درسی علوم به شیوه ی پژوهش محورو کسب امتیاز کم و خیلی کم در برنامه ی درسی آموزش محور در چک لیست فعالیتها مد نظر است.
۱-۷-۸ انگیزه و رضایت
تعریف نظری : انگیزش مهمترین عاملی است که با میزان یادگیری رابطه مستقیم دارد. انگیزش به نیروی ایجاد کننده، نگهدارنده و هدایت کننده رفتار گفته می شود از لحاظ پرورشی، انگیزش هم هدف است و هم وسیله، به عنوان هدف از دانش آموزان می خواهیم نسبت به موضوعهای مختلف علمی و اجتماعی علاقه کسب کننده و به عنوان وسیله یک آمادگی روانی و پیش نیاز برای یادگیری به حساب می آید (سیف، ۱۳۸۷، ص۲۰۳).
تعریف عملیاتی : در برنامه ی درسی علوم، دانش آموزی رضایت و انگیزه بالایی دارد که نسبت به شیوه اجرا شده در برنامه ی درسی علوم علاقه نشان داده و فعالیتهای عملی بیشتری را پذیرفته و تکالیف درسی بیشتری را انجام دهد و در نتیجه موفقیت بیشتری را در کسب دانستنی ها، مهارتها و نگرش‌ها به دست آورد (سیف، ۱۳۸۷، ص ۲۴۶).
در این تحقیق کسب امتیاز خیلی خوب وخوب در برنامه ی درسی علوم به شیوه ی پژوهش محورو کسب امتیاز کم و خیلی کم در برنامه ی درسی آموزش محور در چک لیست فعالیتها مد نظراست.
فصل دوم
الف ـ مبانی نظری پژوهش
ب ـ پیشینه ی پژوهش
۲-۱مقدمه
آموزش و پرورش هم مسأله است و هم آماده شدن برای حل مسأله. به دیگر سخن، زندگی مسأله است، و آم

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

وزش و پرورش زمینه ساز پرورش استعدادهای یادگیرندگان برای یافتن راه حلهایی برای حل اثر بخش مسایل گوناگون زندگی است. اگر آموزش و پرورش در رویکردهایش، نظام برنامه ریزی درسی، در تدوین برنامه های درسی، و معلمان در حوزه علمی خود نگاهی به پرورش یادگیرندگان برای حل مسایل نداشته باشند، فعالیت یاددهی – یادگیری بی ثمر خواهد بود ( آقازاده، ۱۳۸۴،ص۱۵۱).
یکی از دلایل با اهمیتی که بهبود شیوه های آموزش علوم را در نظامهای آموزشی مورد تاکید قرار می دهد، استفاده از آموزش علوم به عنوان اهرمی اساسی برای تحقق اهداف و آرمانهای کلی آموزش و پرورش است. از مهمترین هدف های هر نظام آموزشی ایجاد و تقویت نگرش و رفتار علمی در دانش آموزان است. رفتاری که امکان تعامل هوشیارانه‌ی آنان را در مواجهه با پدیده های متنوع محیطی فراهم سازد. بهبود شیوه های آموزش علوم و استفاده از روش های علمی در برنامه های آموزشی، موجبات تقویت حواس دانش آموزان و بیداری روح کنجکاوی در آنها خواهد شد. همچنین این تدابیر می تواند زمینه ساز شکل گیری تفکر خلاق در دانش آموزان باشد و سرانجام اینکه تقویت رفتار علمی در دانش آموزان، پایه ای مستحکم نیز برای خودآموزی و آموزش مستمر و مادام العمر آنان بوجود خواهد آورد( اصفا،۱۳۸۵، نقل ازعسگری، ۱۳۸۷، ص۳ ).
در این فصل به تشریح مبانی نظری برنامه درسی از جنبه های مختلف، مثل تعاریف مختلف از برنامه درسی،رویکردها و عناصر برنامه درسی، برنامه درسی علوم دردوره ی ابتدایی، برنامه درسی آموزش محور،الگوهاو شیوه های تدریس آن، برنامه درسی پژوهش محور، الگوهای وشیوه های تدریس مربوط به آن…و همچنین به پژوهشهای انجام شده در این زمینه در داخل و خارج از کشور می پردازیم.
۲-۲ مفهوم برنامه ی درسی
اصطلاح« برنامه ی درسی[۲]» از نظر لغت شناسی،ریشه در واژه ی لاتین currere دارد،که به معنای میدان مسابقه یا میدانی برای دویدن است….وجه تشابه میان مسابقه و برنامه ی درسی،دو ویژگی منتسب به برنامه های درسی را روشن می سازد: نخست اینکه،برنامه های درسی همچون میدان مسابقه که آغاز وپایان مشخص وتعریف شده دارد مستلزم آغاز،پایان ومسیرکاملاً مشخص واز پیش تعیین شده ایی است، که این ویژگی دلالت برتعریف سنتی از مفهوم برنامه ی درسی است که در آن برنامه ی درسی بر مجموعه ای از تصمیمهای از پیش گرفته شده ومسیر شناخته شده ای که یادگیرندگان براساس تشخیص برنامه ریزان باید طی کنندتکیه دارد.این مجموعه از تصمیمها،در سند برنامه ی درسی یا چهار چوب و راهنمای برنامه ی درسی منعکس می شود که برای یک درس خاص،یک پایه ی تحصیلی یا یک دوره ی تحصیلی در نظر گرفته شده است.دومین ویژگی قابل استنباط از واژه‌ی برنامه‌ی درسی با عنایت به ریشه‌ی لغوی آن، عبارت از این است که همچون موانعی که در مسیر مسابقه فراهم شده است وعبور از آنها به طور فزاینده دشوارتر می‌شوند، برنامه‌های درسی نیز دشوارتر می‌شوند(مهرمحمدی،۱۳۸۸،ص۱۱).
در تعریفی دیگر از آیزنر(۱۹۹۴)که متعلق به مربیان پیشرفتگراست،برنامه ی درسی عبارت از تجربه های یادگیری دانش آموزان است وتصمیم گیری دیگران برای دانش آموزان،به طور کلی مردود شمرده،یا دست کم برای آن اهمیت ثانوی داده می شود.این برنامه ی درسی درواقع محصول ارزشیابی همه جانبه از نتیجه ی رویارویی دانش آموزان با فرصتها و مؤقعیتهای یادگیری است که طبعاً برای همه ی دانش آموزان یکسان نیست.آیزنر کوشش نموده با ارائه ی یک تعریف کلی از برنامه ی درسی،به گونه ای خاص میان تعریفهای فوق جمع وتلفیق نماید.از نظر وی «برنامه ی درسی یک مدرسه،یا یک درس یا کلاس درس را می توان مجموعه ای از وقایع از قبل پیش بینی شده دانست که به قصددستیابی به نتایج آموزشی ـ تربیتی،برای یک یابیش از یک دانش آموز در نظر گرفته شده اند». او چهار ویژگی برای تعریف خود ذکر می کند که توجه به این ویژگی‌ها نشان از قصد او در دستیابی به تعریف جامع تر و قابل قبول تر از دو تعریف سنتی و پیشرفت گرایانه دربرنامه ی درسی دارد.این ویژگیها عبارتنداز :