از سخت افزار و نرم‌افزار مناسب تنها شرط لازم برای پیاده‌سازی موفق بانکداری الکترونیک است. شرط کافی، داشتن بسترهای مخابراتی پیشرفته و به روز است که بدون آن ارئه خدمات بانکداری الکترونیک با مشکلات اساسی مواجه خواهد شد. دولتها از طریق سرمایه‌گذاری کلان در بخش مخابرات و ایجاد بسترهای لازم مخابراتی نقش بسزایی در گسترش بانکداری الکترونیک دارند. روشهای ارتباطی و مخابراتی متفاوتی برای اتصال و برقراری ارتباط بین شبکه بانکی وجود دارد که شبکه vsat یکی از این روشها است.
د) منابع انسانی و مسائل فرهنگی: همانطور که عنوان شد عدم وجود زیرساخت های مناسب سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مخابراتی از عوامل مؤثر در گسترش نیافتن بانکداری الکترونیک است. اینکه بسیاری از کشورها از لحاظ تجهیزات مخابراتی رتبه پایینی نسبت به کشورهای توسعه یافته دارند هیچ تردیدی نیست، اما سوالی که در این مورد قابل طرح است این که آیا به موازات رشد زیرساختهای مخابراتی و با همین شرایط موجود، تجارت الکترونیک در این کشورها توسعه یافته است. به نظر می‌رسد که عدم وجود مدیریت صحیح و برنامه مدون در این رابطه مشکل اصلی باشد. امروزه بزرگترین سرمایه سازمانها، نیروی انسانی است، موفقیت و شکست استرتژیهای سازمانی تا حد زیادی بستگی به نحوه عملکرد پرسنل دارد. برای اجرای موفق بانکداری الکترونیک نیاز به نیروی انسانی متخصص و مجرب و به روز نگه داشتن اطلاعات آنها با آموزشهای مناسب می‌باشد و همچنین به عقیده بسیاری از کارشناسان، یکی از موانع اصلی رشد بانکداری الکترونیک، بحث فرهنگی استفاده از تکنولوژیهای جدید است که در کشورها مشکل عمومی تبدیل شده است. بطوری که به دلیل عدم برنامه‌ریزی مناسب برای آگاهی دادن به عموم و تقویت بعد فرهنگی موضوع، باعث بی اعتنایی و ناآگاهی مردم از ارائه خدمات بانکداری الکترونیک شده است.
ه) زیرساختهای حقوقی، قوانین و مقررات: گسترش بانکداری الکترونیک، قوانین و مقررات خود را می‌طلبد سازمانهای متعددی برای تعریف، ایجاد و تبیین قوانین و قراردادهای تجارت الکترونیک تلاش کرده‌اند (دانایی، 1392).
2-13- ابزارهای بانکداری الکترونیکی
اولین مسئله‌ای که در رابطه با دستیابی به بانکداری الکترونیکی مطرح می‌باشد، داشتن حساب الکترونیکی در یکی از شعبات بانک می‌باشد، یعنی فرد زمانی می‌تواند از خدمات بانکداری الکترونیکی استفاده نماید که دارای یکی از انواع حساب‌های الکترونیکی باشد و برای هر حساب به جز سپرده سرمایه‌گذاری بلندمدت و کوتاه‌مدت ویژه، یک کارت الکترونیکی داشته باشد و یا کلیه‌ی حساب‌های خود را به کارت متصل نماید؛ مثل حساب جاری الکترونیکی، حساب قرض‌الحسنه پس‌انداز الکترونیکی، حساب سپرده کوتاه مدت الکترونیکی، حسابهای سپرده‌گذاری بلندمدت و کوتاه‌مدت ویژه الکترونیکی. ابزارهایی که جهت دریافت خدمات الکترونیکی به کار می‌روند و در کشور ما نیز رایج هستند عبارت اند از:
کارتهای عضو شتاب: کارتهای بانکی عضو شتاب در حالت کلی به سه دسته تقسیم می‌شوند؛ کارتهای بدهی، کارتهای اعتباری، کارتهای هزینه: این نوع کارتها به دارنده آن امکان خرید کالا و خدمات بدون نیاز به حمل حجم عظیمی از پول را می‌دهند.
دستگاههای خودپرداز: توسط بانکها جهت تسهیل کار مشتریان در مکانهای خاصی نصب می‌شود که بصورت 24 ساعته در خدمت مشتریان می‌باشند.
نقطه پایانه فروش: دستگاههایی که از طریق ارتباط تلفنی یا شبکه‌ای به سیستم بانکی، انتقال اتوماتیک مبلغ خریداری شده را از حساب مشتری (دارنده کارت) به حساب فروشنده (پذیرنده کارت ) فراهم می‌کنند.
بانکداری اینترنتی: بانکداری اینترنتی با استفاده از خدمات بانکی از طریق خطوط آنلاین مخابراتی و مودم و یک دستگاه رایانه شخصی می‌باشد که توسط آن می‌توان به شبکه جهانی اینترنت دسترسی پیدا کرد.
تلفن همراه: بانکداری موبایل با استفاده از wig از طریق دو کانال sms یا اشتراک دیتا (gsm) ویا (gprs) با استفاده از پروتکل (wap) فراهم می‌شود. یعنی این روشها بستری را برای ارتباط کاربران با بانک با استفاده از sms, wap فراهم می‌سازد. wig دسترسی ترمینال wap , sat به کاربر تحت wwl که قابل اجرا بر روی موبایل است را فراهم می‌کند و در کسب و کارهای کوچک (یعنی با حجم مبادلات کوچک ) کاربرد بیشتری دارد روش sms بانک، در این سرویس می‌تواند به صورت یک طرفها دو طرفه باشد خدمات ارائه شده توسط بانکداری موبایل نسل آینده بانکداری الکترونیکی می‌باشد.
تلفنبانک: بانکداری تلفنی عبارت است از انجام یک معامله تجاری خرده بین بانک و مشتریان از طریق خط تلفن (هاشمی دیزج، 1393).
2-14- سطوح بانکداری الکترونیکی
بانکداری الکترونیکی را بر اساس دامنه و فضای اصلی انتقال الکترونیکی وجوه و فناوری اطلاعات و ارتباطات به دو سطح تقسیم کرده و مورد بررسی قرار داد.
الف) بانکداری الکترونیکی مصرف کننده (در سطح مشتری): منظور از بانکداری الکترونیکی مصرف کننده، آن بخش از بانکداری الکترونیکی است که توسط اشخاص و مشتریان حقیقی بانک مورد استفاده قرار می‌گیرد. به بیان دیگر، آن بخش از بانکداری است که مشتریان و مصرف کنندگان نهایی با آن سروکار دارند. این بخش از بانکداری الکترونیکی مبتنی بر ابزارهایی نظیر ماشین های خودپرداز، پایانه‌های فروش، و مشتمل بر بانکداری تلفنی، بانکداری خانگی / دفتری و بانکداری اینترنتی است.
ب) بانکداری الکترونیکی بین بانکی: انتقال الکترونیکی وجوه بین بانکها در کشورهای مختلف به شیوه‌های گوناگون انجام می شود. یک شیوه جهانی انتقال الکترونیکی وجوه، استفاده از شبکه سوئیفت15 است. بانکهای عضو در این شبکه بانک به راحتی می‌توانند به انتقال الکترونیکی وجوه بین خود بدون محدودیت مرز ودر سطح بین المللی اقدام نمایند. سوئیفت به طور معمول برای نقل وانتقال بین المللی پول بین بانکها مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر سوئیفت، کشورهای پیشرفته برای انتقال الکترونیکی وجوه بین بانکهای خود از سیستمهای داخلی نیز استفاده می کنند. به طور مثال، در کشور آمریکا از (Chips)، انگلستان (Chaps) و مالزی از (Rentas) استفاده می شود. در ایران نیز اطلاعات بانکی در سطح بین‌الملل و خارج از کشور از طریق شبکه بین المللی سوئیفت انجام می شود، اما در داخل کشور تبادلات اطلاعات از طریق شبکه تبادل اطلاعات بانکی و مرکز هماهنگی تبادل اطلاعات بین بانکی صورت می‌گیرد (کرد و همکاران، 1390).
2-15- مزایای بانکداری الکترونیکی
بانکداری الکترونیک دارای مزایایی به شرح زیر می‌باشد؛
1- دقت بیشتر و بهتر در خصوص روند فعالیت اداری در تمامی مراکز دولتی و غیر دولتی.
2- دسترسی آسانتر به اطلاعات ثبت شده در گذشته و پاسخگویی سریعتر به مراجعات مردمی.
3- جلوگیری از سوء استفاده‌های احتمالی و کنترل بهتر و دقیق‌تر مراکز دولتی.
4- کاهش حجم زیادی از مصرف کاغذ در حالی که ایران یکی از بزرگترین وارد کننده‌های کاغذ در دنیا می‌باشد.
5- امکان انتقال سریعتر اطلاعات در تمامی نقاط کشور.
6- دسترسی آسانتر مردم به اطلاعات و اعلامیه‌های صادره از مراکز دولتی و مراکز خدمات عمومی مانند مسافرتهای خارج شهری.
7- کاهش مسافرتهای شهری مردم که به دنبال آن کاهش ترافیک، مصرف سوخت و آلودگی هوا خواهد داشت.
8- انتقال فعالیتها روزمره به منزل سبب حضور بیشتر افراد در منازل خود و گرمتر شدن کانون خانواده خواهد شد.
9- در دیدی وسیعتر می‌توان افزایش آگاهی و اطلاع مردم از تحولات پیرامون خود و خصوصاً تحولات کشورهای جهان را نام برد.
10- تهیه نیازمندیهای مردم از طریق این صنعت بدون نیاز به انجام مسافرتهای برون شهری و حتی خارج از کشور و کاهش هزینه‌های سنگین این مسافرتها گردیده است.
مزایای این صنعت آن چنان زیاد است که نیاز به زمان و فرصتی بیشتر دارد که در اینجا به همین اندک مزایا که در فعالیتهای روزمره وجود دارد و برای عموم جامعه قابل درک است بسنده می‌نماییم. همانطور که می‌دانیم این صنعت سبب پیشرفت بیش از حد دیگر صنایع مانند تولیدات خودرو، لوازم خانگی و… شده و این پیشرفت را می‌توان به وضوح و آشکاری فراوان حس نمود (دانایی، 1392).
2-16- بانکداری الکترونیک و پذیرش آن
همانطور که در مباحث قبلی بیان شد یکی از زیر ساختهای بانکداری الکترونیک منابع انسانی و مسائل فرهنگی جامعه است و اینکه تاکنون در بسیاری از کشورها بانکداری الکترونیک نتوانسته است متناسب با رشد زیرساختهای مخابراتی، نرم‌افزاری و سخت‌افزاری رشد یابد به عقیده بسیاری از کارشناسان، یکی از موانع اصلی رشد بانکداری الکترونیک بحث پذیرش فناوری و پذیرش بانکداری الکترونیک است که در بسیاری از کشورها به یک مشکل عمومی تبدیل شده است. نتایج تحقیقات پیشین نشان می‌دهد که موفقیت بانکداری الکترونیک، تنها توسط حمایت دولت و بانکها حاصل نمی‌شود بلکه به پذیرش مشتریان نیز نیازمند است. از این رو می‌توان بیان کرد که مشتریان نقش مهمی در موفقیت بانکداری الکترونیکی دارند (توربان و همکاران، 2012). چرا که تلاشهای صورت گرفته در گسترش و توسعه خدمات بانکداری الکترونیک بدون پذیرش این خدمات از سوی مشتریان به موفقیت نخواهد انجامید. پذیرش بانکداری الکترونیک از جمله مقوله‌هایی است که طی دهه‌های اخیر، از سوی محققان بسیاری مورد توجه قرار گرفته است. در این راستا نکته حائز اهمیت آن است که در حالی که تحقیقات گذشته بیشتر بر توسعه فناوری تأکید داشتند، اخیرا جهت گیری تحقیقات بیشتر بر رویکرد تحقیقات مبتنی بر مشتری معطوف گردیده است (دانایی، 1392). در زمینه پذیرش فناوری، تحقیقات گسترده‌ای صورت گرفته و تئوریها و مدلهای مختلفی ارائه شده است. ازجمله تئوری رفتار منطقی، که اولین بار درسال 1975توسط آجزن16 و فیشبن 17 در زمینه تحقیقات روانشناسی اجتماعی مطرح شد. بر طبق این تئوری رفتار افراد تحت تأثیر نیات قرار می‌گیرد و تمایل نیز خود تحت تاثیر نگرش به فناوری و هنجارهای ذهنی می‌باشد (لوکانن و پاسانان، 2013).
نمودار (2-1): نظریه عمل منطقی
این عوامل بر قصد انجام آن رفتار وسپس انجام آن رفتار خاص تأثیر می‌گذارند (شکل بالا). در حالی که متغیرهای دیگر یعنی متغیرهای برونزا نظیر مشخصات سیستم تکنولوژی یا آموزش و پشتیبانی تنها از طریق تاثیرشان بر باورها و هنجارها بر رفتار اثر می‌گذارند. در ادامه تحقیقات و مطالعات صورت گرفته در حوزه پذیرش فنآوری، با توسعه تئوری رفتار منطقی توسط آجزن در سال 1985تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده شکل گرفت. زیرا در برخی از مطالعات مشاهده گردید که تمایلات (نیات) رفتاری به تنهایی منجر به رفتار واقعی نمی‌شود، به عبارتی زمانی که کنترل کاملی روی رفتار وجود ندارد، تمایلات رفتاری نمی‎تواند تنها عامل تعیین کننده رفتار باشد. بنابراین آجزن (1985)، تئوری رفتار برنامه ریزی شده را با اضافه کردن یک عامل جدید تحت عنوان کنترل رفتاری درک شده معرفی کرد. این عامل منعکس کننده این است که افراد چطور فشارهای داخلی و خارجی را در رفتارشان درک می‌کنند (گریگوریان، 2014).
نمودار (2-2): مدل تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده
چون عدم پذیرش کاربر مانعی برای موفقیت فناوری اطلاعات جدید است. دیویس در تلاش برای توضیح این امر مدل پذیرش تکنولوژی18 را به عنوان یک فرمت از نظریه عمل منطقی19 معرفی کرد. که یکی از جامع‌ترین مدلها در مطالعه و بررسی پذیرش فناوریهای اطلاعاتی و سیستمهای مرتبط می‌باشد. عناصر اصلی مدل دیویس درک سودمندی و درک سهولت استفاده بودند. دیویس بیان کرد که استفاده کنندگان در ابتدا بخاطر آنچه که فناوری برای آنها انجام میدهد و سپس به دلیل