سهولت استفاده از فناوری به استفاده از آن تحریک می‌شوند (دانایی، 1392).
نمودار (2-3): مدل پذیرش فناوری دیویس
در حدود ده سال بعد از ارائه مدل پذیرش فناوری، این مدل توسط ونکاتش ودیویس20 2000 مورد تعدیل قرار گرفت واین دو محقق متغییرهایی را به این مدل اضافه کردند و تحت عنوان مدل پذیرش فناوری دو معرفی کردند. تفاوت مهم بین مدل اصلی پذیرش فناوری و مدل تعدیل یافته، عامل درک سودمندی می‌باشد که در مدل پذیرش فناوری دو، درک سودمندی با کلیه متغیرهایی که به مدل اضافه شده بود پیش‌بینی شده در حالی که هیچ یک از این متغیرها درک سهولت استفاده را پیش‌بینی نکردند (گریگوریان، 2014).
نمودار (2-4): مدل پذیرش فناوری دو دیویس و ونکاتش
پذیرش فناوری اطلاعات توسط کاربر موضوع مهمی است چرا که افزایش بهره وری از طریق استفاده از تکنولوژی را فقط زمانی می‌توان به دست آورد که مورد پذیرش کاربران قرار گیرد و نکاتش در مطالعه بعدی خود مدل جدید تجزیه وتحلیل پذیرش تکنولوژی را ارائه نمود نظریه یکپارچه پذیرش تکنولوژی ترکیبی از مدل پذیرش فناوری دیویس 1989 و مدل پذیرش تکنولوژی 2 و نکاتش و همکاران است:
نمودار (2-5): مدل یکپارچه پذیرش و استفاده از فنآوری
در حوزه بانکداری الکترونیکی و پذیرش آن تحقیقات زیادی هم در داخل کشور و هم در کشورهای خارجی انجام شده است که ما در این قسمت به تعدادی از این مطالعات به صورت مختصر اشاره می‌کنیم.
2-17- عوامل بازدارنده پیشرفت صنعت الکترونیک در مجموعه بانکی
بیش نیمی از مسافرتهای اداری مردم در خصوص مراجعه به بانکها می‌باشد و با حذف و یا کاهش آن می‌توان حجم بزرگی از مسافرتها و به دنبال آن ترافیک، آلودگی هوا، مصرف سوخت و حتی هزینه مالی این مسافرتها را برای مردم کاهش داد. این عوامل بازدارنده به شرح ذیل می‌باشد:
1- عدم آشنایی مدیران و کارکنان قدیمی بانک در گذشته با این صنعت و به روز نبودن اطلاعات آنها که سبب مخالفت با این صنعت و پیشرفت آن گردیده است.
2- درصد اطمینان بیش از حد بالای کارکنان قدیمی به روش سنتی نسبت به روش جدید، آسانی فرا گرفتن آن و پاسخگویی به مراجعات مشتریان به دلیل اخت شدن آنها با سیستم قدیمی.
3- آموزش کم این سیستم در سطح بانکها و اگر هم آموزشی هست در زمان‌بندی مناسب و به موقع صورت نمی‌پذیرد و بیشتر حالت مدرک‌گرایی دارد تا باروری اطلاعات در بین کارکنان بانکها.
4- به دلیل استفاده از دو سیستم سنتی و الکترونیکی به صورت موازی در بانکها سبب گردیده کارکنان به دلخواه از سیستم سنتی بیشتر استفاده نمایند.
5- به دلیل وارداتی بودن این صنعت، سبب عدم هماهنگی بین فرمها و مدارک بانکی با سیستم جدید گردیده که با جایگزینی آن هزینه سنگینی را به دوش بانکها خواهد گذاشت.
6- همانطور که گفته شد صنعت الکترونیک در بانکها وارداتی می‌باشد که بانکها برای وارد نمودن آنها و حتی کوچکترین تغییر در این برنامه‌ها باید هزینه سنگینی پرداخت نمایند.
7- عدم آگاهی عموم مردم و آشنایی کم آنها با تجهیزات الکترونیکی بانکها و اطمینان بسیار پایین آنها به این امکانات که سبب افزایش مراجعات آنها به بانکها گردیده است در صورتی که همین الان هم خیلی از فعالیتها را می‌توان با سیستم الکترونیک انجام داد.
8- توزیع نامناسب و منطقه‌ای خدمات بانکی در سطح شهر که خیلی جاها دیده شده در یک مکان بیش از 10 شعبه بانکی وجود دارد ولی در بعضی مناطق حتی یک بانک هم وجود ندارد که این امر سبب گردیده که مردم آن منطقه هنوز بیشتر فعالیت اقتصادی خود را بصورت دستی انجام دهند.
9- به دلیل سواد کم و یا بی‌سوادی بخشی از مردم سبب گردیده که خیلی‌ها از این امکانات الکترونیکی استفاده نکنند و این حق را هم باید به آنها داد که نتوانند از سیستمی که از گزینه‌های متفاوت استفاده می‌کند و نیاز به انواع رمزهای ورودی دارد به راحتی استفاده نمایند.
10- یکی دیگر از عوامل استفاده کمتر مردم از این امکانات اتفاقات ناگواری است که در خصوص سوء استفاده افراد شرور از اطلاعات شخصی آنها رخ داده است و مردم میل ندارند برای فعالیتهای خود به مراکز کامپیوتری و کافی‌نت‌ها مراجعه نمایند که اصولاً تبادل اطلاعات شخصی در این مراکز اشتباه می‌باشد.
11- هزینه‌های پایین خدمات بانکی سبب گردیده که مردم بیشتر و با دفعات زیادتری از آنها استفاده نمایند و حتی کوچکترین فعالیتهای اقتصادی خود را از طریق بانک انجام دهند.
12- وجود امکاناتی مانند انواع چکهای تضمینی و راحتی تهیه آنها سبب گردیده تا مردم تمایل بیشتری به استفاده از آنها نسبت به امکانات الکترونیکی داشته باشند.
13- به دلیل عدم همخوانی و هماهنگی بین امکانات ارائه شده در بین بانکها، برای استفاده از خدمات بانکی نیاز به داشتن چندین رمز الکترونیکی و تعداد زیاد کارتهای الکترونیکی گردیده که برای استفاده‌کنندگان خوش‌آیند نیست.
14- عدم وجود امکانات و تجهیزات قابل استفاده از کارتهای الکترونیکی بانکی در سایر ادارات سبب گردیده که نقش آنها در ادارات کمرنگ‌تر گردد و مجدداً حضور فیزیکی مردم به بانکها را سبب شود.
15- عدم اطمینان بانکها به مدارک ارائه شده از طرف مشتریان از یک طرف و عدم وجود امکانات ارتباطی و الکترونیکی بین بانکها و مراجع صادر کننده مدارک سبب استفاده از روش سنتی و دستی قدیمی برای تهیه مدارک و انجام خدمات بانکی گردیده است (ختایی و یوسفی حاجی‌آباد، 1388).
2-18- راه‌حلها و راهکارهای افزایش استفاده از خدمات الکترونیکی در بانکها
1- برگزاری دوره آموزشی مستمر برای تمامی کارکنان در خصوص این صنعت، آنهم بصورت اجباری و در زمانهای مناسب و به دنبال آن برگزاری دوره‌های بازبینی برای کارکنان بعد از گذراندن دوره‌های اصلی، برای یادآوری اطلاعات قبلی و بازآموزی اطلاعات جدید که سبب فراگیری همه کارکنان قدیمی و جدید شده و افزایش ضریب اطمینان به سیستم الکترونیکی در بین کارکنان بانکها به دنبال خواهد داشت.
2- به دلیل دوگانه بودن سیستم بانکی (سنتی و الکترونیکی) برای استفاده از اطلاعات قدیمی باید این سیستمها به گونه‌ای طراحی گردند که امکان ثبت اطلاعات و رویدادهای مالی و بانکی جدید با سیستمهای قدیمی وجود نداشته باشد و کارکنان را به اجبار به سمت سیستم الکترونیکی گرایش دهد.
3- حدالامکان استفاده از سیستمهای الکترونیکی داخلی در دستور کار بانکها باشد و یا اگر سیستمی برای آنها از کشورهای دیگر خریداری می‌شود بصورت کامل باشد و برای همه بانکها از یک سیستم استفاده گردد. دولت نیز مانند بسیاری از برنامه‌ها و طرحهای اجرایی که در این چند ساله برای توسعه کشور انجام داده این مسئله مهم را نیز در دستور کار خود داشته و با کمک متخصصان و محققان داخلی اقدام به تولید و ساخت تجهیزات و امکانات مورد نیاز بانکها نموده و وابستگی کشور در این خصوص را نسبت به کشورهای بیگانه کاهش دهد و یا اینکه حذف نماید.
4- بانکها به کمک دولت و سازمان صدا و سیما به جای افزایش تبلیغات تجارتی خود اقدام به آموزش عمومی و اطلاع‌رسانی در خصوص امکانات الکترونیکی خود بنمایند تا ضمن آموزش مردم، امکانات جدید و دستآوردهای آنها نیز به مردم معرفی گردد.
5- با توزیع مناسب بانکها در سطح جامعه سبب افزایش ارتباط بین مردم و بانکها گردیده و در صورت استفاده آنها از سیستمهای الکترونیکی برای رفع مسائل و یا مشکلات خود مکانی امن و راحت برای رفع مشکلات خود داشته باشند و در صورت نیاز مراجعه آنها به بانک سبب ایجاد ترافیک در مناطق شلوغ شهری نگردد.
6- در حال حاضر بیشتر استفاده‌کنندگان از خدمات بانکی افراد کم‌سواد و یا بی‌سواد هستند و یا افرادی هستند که نمی‌توانند به راحتی از خدمات الکترونیکی بانکها استفاده نمایند. برای رفع این مشکل بانکها می‌توانند با استفاده از تجهیزات الکترونیکی جدید که با استفاده از سنسورهای حساس به اعضای بدن انسان مانند اثر انگشت فعالیت می‌نمایند هم این افراد را به سمت این امکانات کشیده و هم فضای امن و مطمئن برای آنها فراهم نمایند.
7- همانطور که گفته شد هزینه‌های پایین استفاده از خدمات بانکی یکی از عوامل بازدارنده می‌باشد برای درک بهتر آن به بررسی یک نمونه از آنها می‌پردازیم. در سطح بانکها هزینه صدور دسته چک بسیار پایین می‌باشد و این امر سبب گردیده که حتی برای کمترین مبالغ انجام معاملات و یا دریافت وجه، مشتریان بانکها اقدام به صدور چک نمایند که این امر نه تنها مراجعات افراد به بانکها را افزوده و حتی هزینه کاغذ و مطبوعات را در بانکها افزایش می‌دهد که بانکها با افزایش قیمت هزینه هر برگ چک می‌توانند حجم بسیار زیادی از مراجعات مردم به بانکها را کاهش داده و مشتریان را ترغیب به استفاده از امکانات الکترونیکی نمایند یا اینکه برای محاسبه سود و ارائه خدمات بر اساس مانده حسابهای آنها نزد بانک، تعداد دفعات مراجعه و واریزهای مشتریان را نیز در نظر بگیرند که سبب افزایش هزینه مشتریان گردیده و تعدد مراجعات آنها را به بانک کاهش می‌دهد.
8- یکی از عوامل کاهش استفاده از پول الکترونیک استفاده از انواع چکهای تضمینی و بین بانکی در سطح بانکها می‌باشد با وجود این نوع چکها مردم دیگر برای خریدهای خود و انجام معاملات تجاری از سیستمهای الکترونیک استفاده نمی‌نمایند و با خم نمودن چند فقره کاغذ مبالغ هنگفتی را با خود همراه داشته و با آن در عملیات تجاری خود شرکت می‌نمایند بانکها با حذف تدریجی ولی با سرعت مناسب این چکها نه تنها سبب افزایش استفاده از پول الکترونیک می‌گردند بلکه از مزایای ذیل نیز برخوردار می‌شوند:
الف- حذف هزینه چاپ و کاغذ برای صدور این چکها که اکثرا دارای طول عمری بسیار کوتاه می‌باشند (در بعضی اوقات کمتر از یک ریع ساعت).
ب- حذف هزینه سنگین فروش و بازخرید این چکها که توسط نیروی انسانی صورت می‌پذیرد. همانطور که می‌دانید بزرگترین و بیشترین هزینه هر مؤسسه‌ای هزینه حقوق آنها می‌باشد که این چکها یکی از بزرگترین فعالیتهای بانکی هستند که هزینه زیادی را در این خصوص به خود اختصاص می‌دهند.
ج- جلوگیری از سوء استفاده‌ها از این چکها و صدور چکهای تقلبی در سطح کشور و زیانهای ناشی از این نوع چکها.
د- جلوگیری از هزینه‌های استعلامات و نامه‌نگاریهای دستگاههای قضایی در خصوص مراجعات مردمی با مجموعه بانکی. همانطور که می‌دانیم حدود پانزده هزار شعبه بانکی در سطح کشور وجود دارد که اگر قرار باشد در خصوص یک فقره چک از همه آنها استعلام گرفته شود و یا از پرداخت آنها خودداری گردد نیاز به ارسال حدأقل 15000 فقره فاکس برای شعب و 15000 پاسخ از شعب وجود دارد که این مقدار هزینه کلانی است که بانکها به کرات در طی سال باید پرداخت نمایند.
ذ- با حذف این چکها بانکها نیز سهم بسزای در کاهش نرخ تورم در سطح کشور خواهند داشت و پول کشور در مسیر صحیح خود گردش خواهد داشت. برای مثال فرض کنید مؤسسه یا شرکتی قصد خرید کالا را داشته باشد. برای این امر باید یک چرخه کامل را طی نماید و با شناسایی فروشنده مناسب اقدام به خرید نماید ولی یک دلال با داشتن مقدار زیادی چک تضمینی بدون برنامه اقدام به خرید هر نوع کالایی می‌نماید و با دستکاری سیستم اقتصادی سبب تورم در سطح کشور می‌گردد.
9- با هماهنگ نمودن سیستم تمام بانکها و اجرای سیستم بانکی یکپارچه تمام شعب بانکی در سراسر کشور به عنوان یک واحد بانکی امکان ارائه تمامی خدمات را به مشتریان بانکها خواهند داشت و دیگر مشتریان بانکها با تعدد کارتها و خدمات بانکی مواجه نشده و به راحتی می‌توانند از تمام خدمات بانکها به طور همزمان استفاده


0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *