معضل و مشکل عملي است که در دنياي واقعي وجود دارد. بنابراين تحقيق حاضر از لحاظ هدف تحقيق کاربردي محسوب ميشود.
3-2. فرایند اجرای تحقیق
در این تحقیق ابتدا با بررسی ادبیات تحقیق و براساس مساله بیان شده، متغییرهای اصلی پژوهش شناسایی شدهاند، و مدل تحقیق طراحی شده است و براساس آن فرضیههای تحقیق شکل گرفتهاند. در ادامه نیز برای آزمون فرضیههای تحقیق، ابتدا بیتفاوتی سازمانی در شرکتهای نفتی استان کرمانشاه اندازهگیری شده است و سپس عوامل موثر بر بیتفاوتی سازمانی شناسایی شدهاند. پس از توزیع پرسشنامه و دریافت اطلاعات حاصل از پرسشنامه، آزمون فرضیهها انجام میشود.
مقالات تبدیل شده است.
3-3. مدل اندازهگیری بیتفاوتی سازمانی
با توجه به تحقیقات انجام شده در این مورد، میتوان یک چارچوب برای پدیده بیتفاوتی سازمانی در نظر گرفت. در این چارچوب میتوان عوامل موثر بر بیتفاوتی سازمانی را به چهار بعد به شرح ذیل تقسیمبندی نمود.
عوامل مدیریتی:
عواملی هستند که بیشتر به دلیل مسائل ناشی از ضعف مدیریتی و برنامهریزی نادرست توسط مدیران سازمان به وجود میآید. برخی از این عوامل عبارتند از:
بیتوجهی مافوق به مسائل و اتفاقات سازمان: بیتوجهی از طرف مافوق دلایل مختلفی دارد از قبیل بیتفاوت خود مافوق به مسائل سازمان، بیتجربه بودن مافوق، نداشتن دانش کافی، نبود معیارهای ارزشیابی.
عدم شایسته سالاری: کارکنان نگاه تیزبینی به تصمیمات مدیریت در مورد خودشان دارند. بطور مثال در انتصاب همیشه یک مقایسه اجتماعی بوجود میآید. در صورت عدم انتخاب فردی شایسته، نارضاتی و بیتفاوتی ایجاد میگردد. شایسته سالاری در سازمانهای بیمار جایگاهی ندارد. در چنین سازمانهایی ترفیعات براساس شایستگی افراد انجام نمیشود و معیار شایسته بودن بر تعداد بله گفتن و حرف شنوی بدون چون و چراست.
برخورد گزینشی با تخصص افراد: چه بسا افرادی که دارای دانش و تخصص بالا هستند ولی به خاطر برخورد گزینشی در جایگاه پایینی قرار میگیرند و بالعکس.
عدم شناخت نیازهای کارکنان: کارکنان نیازهای متفاوتی دارند. بعضی با دریافت پول بیشتر، بعضی با پذیرفته شدن، بعضی با تشویق احساس رضایت میکنند. در سازمانهایی که به صورت سنتی اداره میشوند، مدیران فقط به دنبال تامین نیازهای فیزیولوژیکی و ایمنی که نیازهای سطح پایین در سلسله مراتب نیازهای مازلو میباشد، هستند. در صورت عدم تامین نیازها، کارکنان ابتدا احساس رضایت نمیکنند و سپس بعد از تلاش برای ارضا این نیاز و مواجه شدن با عدم توجه مدیران، انگیزه در آنها از بین رفته و در نهایت منجر به بیتفاوتی خواهد شد.
وجود تبعیض: تبعیض نتیجه نامطلوب تمرکز قدرت در سازمان است. وجود تبعیض موجب هرز رفتن استعدادها و ضعیف شدن تواناییهای کارکنان میشود که نتیجه نهایی آن چابلوسی و تملق است. این موضوع نیز چیزی جز کاهش انگیزه و بیتفاوتی بار نخواهد آورد.
بیتوجهی به مسائل رفاهی کارکنان: عدم توجه به مسائل رفاهی کارکنان موجب کاهش انگیزه میشود. دراین مورد ممکن است کارکنان از سازمان خود خارج شوند و به سازمان دیگری بپیوندند که مشکلات آنها را درک میکند و امکانات مناسبی برایشان در نظر میگیرد.
عوامل ساختاری
عواملی هستند که به ساختار موجود سازمان مربوط میشوند. برخی از این عوامل عبارتند از:
عدم همسویی بین اهداف سازمان و اهداف فرد: این عامل یکی از مهمترین و اصلیترین علل بیتفاوتی سازمان است. چرا که وقتی فرد احساس کند، تحقق و یا عدم تحقق اهداف سازمان در منافع و خواستههای او تاثیر ندارد نسبت به سازمان بیتفاوت میشود.
بوروکراسی بیش از حد در سازمان: تحقیقات نشان میدهد که بروکراسی شدید یعنی وسعت و گستردگی سازمان، تقسیم بیش از حد وظایف، رسمی گرایی و قانونمند کردن افراطی مناسبات رفتارها، وظایف را برای افراد بیمعنی کرده و برشدت بیعلاقگی آنها نسبت به سازمان میافزاید.
وجود هرم تصمیمگیری: در سازمانهای سنتی تصمیم فقط از بالا به پایین گرفته میشود.کارکنان هیچ تاثیری در تصمیمات ندارند. هر تصمیمی فقط با نظر و تایید مدیر قابل اجراست و در صورت رد(هرچند صحیح باشد)جایی برای برگشت وجود ندارد.
عدم اطلاع کارکنان از نتایج عملکرد خود: یکی دیگر از مهمترین عوامل بروز بیتفاوتی در کارکنان،عدم اطلاع از نتیجهکاری که انجام دادهاند میباشد. به بیان دیگر، بازخورد ناکافی از کار انجام شده و نداشتن این که استاندارد عملکرد او چیست، موجب پرداخت بها گزافی خواهد شد.
عوامل انگیزشی:
عواملی هستند که در ایجاد انگیزه برای کارکنان جهت امور دخیل هستند برخی از این عوامل عبارتند از:
پایین بودن حقوق: اگر کارکنان احساس کنند که حقوق آنها نسبت به کاری که انجام میدهند یا نسبت به همکاران خود یا کارکنان سازمانهای دیگر کمتر از حد معمول است موجب کاهش انگیزه و بیتفاوتی نسبت به کار میشود.
عدم پرداخت به موقع حقوق: اگر مدیران سازمان نسبت به پرداخت حقوق کارکنان خود دارای برنامه مشخص نباشند و حقوق کارکنان را با تاخیر پرداخت کنند، موجب میشود که کارکنان انگیزه خود را از دست بدهند و نسبت به سازمان بیمیل و رغبت شوند.
عدم جذابیت در پاداشها: اگر پاداشهایی که سازمان برای کارکنان در نظر میگیرد دارای جذابیت لازم نباشد، کارکنان انگیزه لازم را برای انجام وظایف نخواهند دشت و این امر به بیتفاوتی کارکنان ختم میشود. توجه به پاداشهای غیر مادی در ایجاد انگیزه در
کارکنان نقش بسزایی دارد.
عوامل فردی:
عواملی هستند که با ویژگیهای شخصیتی افراد مرتبط است و برای هر کارمند منحصر به فرد میباشد. برخی از این عوامل عبارتند از:
نداشتن روحیه کار گروهی: یکی از عوامل مهم در موفقیت سازمانها داشتن گروههای کاری مسنجم در داخل سازمان است. برای داشتن یک گروه موثر در سازمان، اعضا و کارکنان سازمان باید دارای روحیه کارگروهی باشند. اگر کارکنان دارای روحیه کارگروهی نباشند و علاقهای به شرکت در کار گروهی نداشته باشند باعث میشود که دچار انزوا و گوشهگیری شوند و نسبت به سازمان و اهداف آن بیتفاوت شوند.
نداشتن روحیه نوآوری و خلاقیت: کارکنانی که دارای نوآوری و خلاقیت هستند نسبت به کار خود علاقه بیشتری نشان میدهند و تلاش میکنند که روز به روز در کارهای خود نوآوری و خلاقیت بیشتری داشته باشند. این کارکنان اهداف و برنامههای سازمان را جدی میگیرند و پیوندی قوی بین سازمان و خود به وجود میآورند. درصورتی که کارکنان دارای چنین روحیهای نباشند نسبت به کار خود و سازمان احساس بیتفاوتی میکنند و انجام و عدم انجام امور به هر نحوی برایشان تفاوتی ندارد.
عدم شناخت تواناییهای فردی: افراد دارای تواناییهای منحصر به فردی هستند که در زمان انتخاب شغل باید به آنها توجه کنند و سعی کنند شغلی را انتخاب کنند که با این تواناییها مطابقت داشته باشد. درصورتی که کارکنان بر خلاف تواناییهای خود در شغلی به کار گرفته شوند، بعد از مدتی نسبت به کار و سازمان بیعلاقه خواهند شد و نهایت موجب بروز بیتفاوتی نسبت به سازمان خواهد شد.

3-4. فرضیههای تحقیق
در اين تحقيق با توجه به نوع پژوهش كه كاربردي میباشد، سوالات پژوهش بدين صورت مطرح ميشود:
1. آیا در بین کارکنان شرکتهای نفتی بیتفاوتی سازمانی وجود دارد؟؟
2. میزان بیتفاوتی سازمانی بین کاکنان شرکتهای نفتی چقدر است؟
1. عوامل موثر بر بیتفاوتی سازمانی شرکتهای چه عواملی هستند؟؟
در ارتباط با سوالات فوق میتوان فرضیه زیر را تعریف کرد:
در شرکتهای نفتی استان کرمانشاه بیتفاوتی سازمانی وجود دارد.
فرضیه های فرعی مربوط به فرضیه فوق عبارتند از:
عوامل فردی در بیتفاوتی سازمانی شرکتهای نفتی تاثیر دارد.
عوامل ساختاری در بیتفاوتی شرکتهای نفتی تاثیر دارد.
عوامل انگیزشی در بیتفاوتی شرکتهای نفتی تاثیر دارد.
عوامل مدیریتی در بیتفاوتی شرکتهای نفتی تاثیر دارد.
3-5. اهداف تحقیق
هدف اصلی این تحقیق شناسایی عوامل موثر بر بیتفاوتی سازمانی در شرکتهای نفتی غرب کشور میباشد و اهداف فرعی آن عبارتند از:
1) اندازهگیری بیتفاوتی سازمانی
2) شناسایی عوامل موثر بر بیتفاوتی سازمانی
3-6. جامعه آماری
جامعه آماری به کل گروه افراد، وقایع یا چیزهایی اشاره دارد که محقق میخواهد به تحقیق درباره آنها بپردازد (سکاران، 1381). جامعه آماری عبارتست از کلیه عناصر و افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص دارای یک یا چند صفت مشترک باشند (حافظ نیا، 1382).
جامعه آماری این تحقیق شامل تمامی کارکنان و مدیران (بجز مدیران عامل) رسمی شرکتهای نفتی استان کرمانشاه میباشد که دارای سمت سازمانی و شرح وظایف مشخص باشد. این جامعه آماری نیروهای قراردادی و پیمانکاری را شامل نمیشود. این شرکت ها عبارتند از:
– شرکتهای خطوط لوله و مخابرات نفت منطقه غرب (200 نفر)،
– شرکت پالایش نفت کرمانشاه (800 نفر)
– شرکت نفت و گاز غرب (700 نفر)
– شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی کرمانشاه (400 نفر)
– شرکت گاز استان کرمانشاه (600 نفر)
در مجموع جامعه آماری شامل 2700 نفر میباشد (لازم به ذکر است شرکت پتروشیمی بیستون به علت واگذاری به بخش خصوصی از جامعه آماری حذف شده است).
3-6-1. نمونهگیری
با توجه به اینکه کارکنان شرکتهای نفتی در دو طبقه شغلی ستادی و عملیاتی مشغول به فعالیت میباشند و شرایط کاری و نوع کار این دو طبقه کاملا با یکدیگر تفاوت دارد. از طرفی دیگر، کارکنان این شرکتها در دو گروه رئیس و کارمند فعالیت دارند که از لحاظ سلسله مراتب سازمانی، حدود اختیارات و مزایایی دریافتی با یکدیگر تفاوت دارند. لذا روش نمونهگیری بصورت طبقهبندی میباشد. بطوری که نمونهگیری انجام شده به تناسب تعداد کارکنان هر چهار بخش کارکنان عملیاتی، مدیران عملیاتی، کارکنان ستادی، مدیران ستادی میباشد.
3-6-2. حجم نمونه
در این تحقیق برای تعیین حجم نمونه از فرمول زیر استفاده میشود و مقدار p برابر 5/0 در نظر گرفته می شود زیرا در این حالت واریانس به حداکثر خود یعنی 25/0 میرسد. ضریت اطمینان نیز 95 درصد میباشد. حجم نمونه 350 نفر میباشد.
n=(pq/d^2 t^2)/(1+1/N ⌈(pqt^2)/d^2 ⌉-1)

3-7 روشها و ابزار گردآوری اطلاعات
گردآوری اطلاعات مورد نياز تحقيق، از مراحل اساسی تحقيق به شمار می‌رود. معمولاً نوع مسألة تحقيق، روشهای گردآوری اطلاعات را مشخص می‌سازد و بيان می‌دارد که محقق اطلاعات مورد نياز خود را چگونه و از کجا جمع‌آوری کند. به طور کلی می‌توان روشهای گردآوری اطلاعات را به شرح زير خلاصه کرد:
روش گردآوری اطلاعات

روش کتابخانه‌ای روش ميدانی

تصویری فيش جدول نقشه طرحهای ويژه پرسشنامه مصاحبه مشاهده

شكل شماره 2- روشهاي گردآوري اطلاعات

در اين پژوهش برای بيان مباحث نظری و جمع‌آوری اطلاعات از هر دو روش ميدانی و کتابخا
نه‌ای (نظری) استفاده شده است. روش مطالعات کتابخانه‌ای عمدتاً برای مطالعة ادبيات موضوع تحقيق و بررسی پيشينة تحقيق و همچنين مطالعة ديدگاههايی که راجع به موضوع مورد تحقيق وجود دارد، استفاده شده است. لذا با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای شامل کتب، نشريات، پايان نامه‌ها و رساله‌ها و جستجو در پايگاههای الکترونيکی، ادبيات موضوع مورد مطالعه قرار گرفت و فصل دوم تحقيق به رشتة تحرير درآمد.
در این تحقیق برای جمعآوری اطلاعات از دو پرسشنامه به شرح ذیل استفاده شده است:
الف) پرسشنامهی بیتفاوتی سازمانی:
در این پژهش از مدل ارائه شده توسط داناییفرد و همکاران برای اندازهگیری بیتفاوتی سازمانی استفاده شده است. واقع آنها بیتفاوتی سازمانی را به ابعاد زیر تقسیم میکنند: بعد بیتفاوتی نسبت به مدیر، بیتفاوتی نسبت به سازمان، بیتفاوتی نسبت به ارباب رجوع، بیتفاوتی نسبت به همکار و بیتفاوتی نسبت به کار. که این ابعاد با استفاده از پرسشنامه سنجش بیتفاوتی سازمانی اندازهگیری میشوند. در این پرسشنامه بعد بیتفاوتی نسبت به مدیر شامل 10 سوال، بیتفاوتی نسبت به

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید