دانلود پایان نامه

حساسترین منابع رشد و توسعه کشورها، نیروی انسانی است. نیروی انسانی نقش دوگانهای در برنامهریزیهای اقتصادی ایفا میکند، زیرا به عنوان عامل توسعه و نیز هدف آن مطرح میشود.
از آنجاییکه مسائل مربوط به نیروی انسانی، جنبه اقتصادی و غیراقتصادی دارد، در برنامهریزیهای کلان کشور اهمیت بسیاری یافته است، به طوریکه میتوان اذعان کرد مهمترین دعدغه برنامهریزان کشور در چارچوب برنامههای کلان، موضوع اشتغال است.
با توجه به گسترش مفهوم برنامهریزی منطقهای، مشکل افزایش بیکاری همگام با سایر متغیرهای کلان اقتصادی بعد منطقهای به خود گرفته است و باعث شده تا تلاش برای شناسایی و رفع این معضل اقتصادی در سطوح منطقهای بیش‌ازپیش صورت گیرد. ازجمله این تلاشها، اتخاذ سیاستهایی به‌منظور توسعه بخشهای دارای توان اشتغالزایی بالا است. یکی از روشهای مناسب برای شناخت توان اشتغالزایی بخشهای اقتصادی منطقه استفاده از تحلیل داده- ستانده است. تحلیل داده- ستانده منطقهای در قالب الگوی تعادل عمومی، قابلیت بررسی کمی اشتغال هر بخش منطقه را دارد(ولی نژاد ترکمانی، زارعی و غلباش،1388).
با توجه به وضعیت استانهای مختلف کشور از جنبه های مختلف اقلیمی، محیطی و زیست محیطی، دسترسی به زیرساختها و منابع و… به نظر میرسد که نمی توان ظرفیت اشتغالزایی در سطح فعالیتهای اقتصادی را در عرصهی کل کشور شناسایی نمود و نتایج آن را به تمامی استانها تعمیم داد و بر اساس آن برنامهریزی کرد. لذا چنین پتانسیل سنجی بهتر است که در سطح استانی صورت گیرد که از نتایج آن بتوان استفاده نمود؛ بنابراین هدف این تحقیق، شناسایی بخشهایی از اقتصاد استان کرمانشاه است که بیشترین توان را برای ایجاد فرصتهای شغلی در مقایسه با بخشهای دیگر دارا میباشند.

1-3- سؤالات اصلي پژوهش:
آیا بخش خدمات استان کرمانشاه، توان اشتغالزایی بالاتری نسبت به سایر بخشهای اقتصادی دارد؟

1-4- اهداف تحقیق
الف- اهداف اصلی
بررسی ظرفیت اشتغالزایی بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه
ب- اهداف فرعی
1- شناسایی و رتبهبندی بخشهای کلیدی اشتغالزا
تهیه جدول داده- ستانده استان کرمانشاه

1-5- فرضیهها
در میان بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه، بخش خدمات بیشترین توان اشتغالزایی را دارد.

1-6- روش و ابزار گردآوری اطلاعات
در این تحقیق جهت مرور ادبیات موضوع و تدوین اطلاعات مورد نیاز از روش تحقیق کتابخانهای استفاده میشود. همچنین، برای استخراج جدول داده- ستانده منطقهای برای استان کرمانشاه از سه نوع پایه آماری استفاده‌شده است که عبارت‌اند از:
1- حسابهای منطقهای سالهای 1390-1379 مرکز آمار ایران
2- جدول داده- ستانده سال 1385 مرکز آمار ایران
سالنامه آماری سال 1390 استان کرمانشاه
با توجه به اینکه طبقهبندی حاکم بر حسابهای منطقهای مرکز آمار ایران ISIC است، لذا انتظار بر این است که با طبقهبندی حاکم بر حسابهای منطقهای همخوانی داشته باشد. همچنین در این مطالعه، از آمارهای «حسابهای منطقهای استان» طی سالهای 1390-1379 که توسط مرکز آمار ایران منتشر میشود، استفاده‌ شده است. این حسابها شامل آمارهای مربوط به کلیه فعالیتهای اقتصادی در این سالها است که با استفاده از نرم‌افزار EXCEL برای استخراج جدول داده- ستانده استان کرمانشاه به کار گرفته میشود.

1-7- جامعه آماری، روش نمونهگیری و حجم نمونه
در این مطالعه، جدول داده- ستانده استان کرمانشاه برآورد و به کار گرفته‌ شده است که از مجموع حسابهای منطقهای استان کرمانشاه و جدول داده- ستانده آماری ملی سال 1385 حاصل میشود. با توجه به اینکه هدف اصلی این پژوهش، شناسایی توان اشتغالزایی بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه است، لذا میتوان جامعه آماری مورداستفاده در این پژوهش را استان کرمانشاه دانست.

1-8- تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی تحقیق
منطقه؛ منطقه به معنای فضایی است که با مرزهای فیزیکی یا ذهنی محدودشده است. درواقع، فضایی با محتوا و کالبد مشترک در یک قلمرو جغرافیایی را منطقه گویند. ریچاردسون روشهای توصیف و تشریح منطقه را بر اساس نحوه عملکرد، ارتباط متقابل بین اجزاء اقتصادی داخل منطقه و نیز یکپارچگی فعالیتها در 3 گروه کلی « مناطق همگن، مناطق گرهی و مناطق برنامهریزی» تقسیمبندی نموده است. در این مطالعه مفهوم منطقه، نوع سوم آن است(کلانتری،1380).
منطقه برنامهریزی؛ منطقهای است که بر مبنای قانون و توسط دولت به‌منظور تعیین مرزهای سیاسی و اداری مشخص میگردد. مطابق تقسیمبندی مرکز آمار ایران، مفاهیم استان و منطقه به‌صورت تداخلی به یک مفهوم به‌کار رفته‌اند و استان به‌عنوان یک منطقه برنامهریزی ذکر میگردد.
اقتصاد منطقهای؛ کارکرد اقتصاد کلان را با درجاتی جزئی‌تر و در برخی موارد شدیدتر در سطح منطقه بررسی میکند(محرمی،1390).
ضریب فزاینده؛ اساساً آثار و تبعات مستقیم و غیرمستقیم سیاستهای توسعه و گسترش بخشهای مختلف اقتصادی در سطح منطقه را در افزایش تولید، درآمد، اشتغال محاسبه میکند(عاشوری،1389).
بخش کلیدی؛ به بخشی گفته میشود که پیوندهای پسین و پیشین آن نسبت به سایر بخشهای اقتصادی در سطح منطقه بیشتر است.
پیوند پسین؛ تقاضای واسطهای کالاها و خدمات یک بخش تقاضا کننده از سایر بخشها را نشان میدهد، یعنی میزان استفاده یک بخش از ستانده بخشهای دیگر به عنوان نهاده واسطه در بخش مو
رد نظر، در مقایسه با متوسط تمام بخشها را نشان میدهد و مبین اندازه پیوند بخش مورد نظر با دیگر بخشهای اقتصاد در زمینه خرید نهادههای واسطه از آنها میباشد(غلباش،1389).
پیوند پیشین؛ عرضه تولید یک بخش به سایر بخشها را آشکار میکند و نشاندهنده این است که محصول نهایی یک بخش، به چه میزان در بخشهای دیگر به عنوان نهاده واسطه استفاده میشود(همان).
برنامهریزی؛ برنامهریزی کوششی در جهت هماهنگ ساختن تصمیمگیریهای اقتصادی در بلندمدت، با سرعت بخشی به توسعه در سطح ملی است. این فرآیند، متضمن انتخاب مابین اهداف اجتماعی، تعیین اهداف کمی، اشاعه اطلاعات و علاوه بر این، سازمان‌دهی چارچوبی برای نظارت بر اجرا برنامه است (بلیترز و کلارک، 1374).
سیاستگذاری منطقهای؛ عبارت است از تلاشهای آگاهانه و عمدی که از سوی دولت برای ایجاد تغییر در توزیع فضایی پدیدههای اقتصادی و اجتماعی، از قبیل جمعیت، درآمدهای دولت، تولید انواع کالاها و خدمات، تسهیلات حمل‌ونقل و سایر زیرساختارهای اجتماعی و حتی قدرت سیاسی انجام میشود (هنسن، 1376).
روشهای سهم مکانی؛ یکی از روش‌های غیر آماری محاسبه ضرایب داده- ستانده منطقهای است که با استفاده از ساختار جدول ملی و با حداقل اطلاعات و آمار در سطح منطقه، سعی در تبیین ابعاد اقتصاد منطقه نسبت به ابعاد اقتصاد ملی دارند. بر اساس پژوهشهای به عمل آماده در ایران و آمار و اطلاعات موجود، روشهای سهم مکانی به‌عنوان روشی مناسب، برای برآورد جدول داده- ستانده منطقهای به کار میروند (بزازان و همکاران، 1386).
جدول داده- ستانده؛ جدول داده- ستانده، یک نقشه از اقتصاد است که به‌طور خلاصه و فشرده، همه جریانات و مبادلات کالاها و خدمات اقتصاد آن کشور یا منطقه را برای یک دوره زمانی مشخص (معمولاً یک سال) با استفاده از ثبت ارزش مبادلات ترسیم نموده و به تصویر میکشد. این نقشه شبیه یک ‌تکه بافته‌شده از تاروپود است که تار یا نخ افقی، ردیف نامیده میشود و پود یا نخ عمودی، ستون نامیده میشود. در ناحیه اول جدول داده- ستانده، ردیفها بیانگر بخشهای عرضه‌کننده از کالاها و خدمات هستند، حال آنکه ستونها، شامل بخشهای تقاضاکننده هستند و هر سلول این جدول ارزش مبادلات میان دو بخش را نشان میدهد. این ناحیه از جدول داده- ستانده ماتریس مبادلات واسطهای نامیده می‌شود که مبادلات مابین بخشهای اقتصاد را به ‌تفصیل نشان میدهد و مرکز دستگاه تحلیل داده- ستانده را تشکیل میدهد. ناحیه دوم این جدول، عرضه بخشهای مختلف اقتصاد را به مصرف‌کنندگان نهایی نشان میدهد و ناحیه سوم این جدول، نیز تقاضای بخشهای گوناگون اقتصاد از عوامل تولید را در برمی‌گیرد که به ناحیه ارزش‌افزوده معروف است. در بسیاری از جداول داده- ستانده، واردات برون‌مرزی هر یک از بخشها نیز در این ناحیه وارد میشود(ایناموتو،1388).
ضریب پیوستگی پسین؛ این ضریب اثربخشی مستقیم و غیرمستقیم تغییرات تقاضای نهایی را بر ساختار تولیدی بخشهای مختلف اقتصاد را نشان میدهد.
ضریب پیوستگی پیشین؛ این ضریب آثار مستقیم و غیرمستقیم تغییرات بالقوه عوامل اولیه را بر بخشهای مختلف تولیدی مشخص میکند.
کشش داده-ستانده تولید(اشتغال)؛ روشی است که میتوان با استفاده از آن سهم نسبی بخشهای مختلف اقتصادی از تولید را در محاسبات لحاظ نموده که بیانگر درصد تغییر در تولید(اشتغال) به ازای یک درصد تغییر در تقاضای نهایی یک بخش خاص میباشد(صامتی و نراقی،1382).

1-9- روش تجزیه‌وتحلیل دادهها
برای شناسایی ظرفیت اشتغالزایی بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه تهیه و تدوین جدول داده- ستانده منطقهای ضروری است. لذا در این پژوهش، با استفاده از جدول داده- ستانده ملی سال 1385 و حسابهای منطقهای سالهای 1390-1379 مرکز آمار ایران، یک جدول 37(37 به کمک روش سهم مکانی MFLQ برای استان کرمانشاه استخراج میشود. در این راستا از نرم‌افزار EXCEL برای محاسبه ضرایب فنی داخلی از ضرایب فنی ملی استفاده خواهد شد.

1- 10- محدودیتهای تحقیق
1-در دسترس نبودن اطلاعات آماری در مورد برخی از گزینهها و معیارها مانند اشتغال و تقاضای نهایی
2-به‌روز نبودن جدول داده- ستانده آماری در سطح ملی؛ آخرین جدول داده- ستانده محاسبه‌ شده در سطح ملی برای سال 1380 است که توسط مرکز آمار ایران تهیه و برای سال 1385 به‌روز شده است (مرکز آمار ایران، 1385).

1-11- نهادها و مؤسساتی که میتوانند از یافتههای این پژوهش بهره گیرند
با توجه به کاربردی بودن موضوع پژوهش، مطالعات حاضر میتواند در کلیه نهادها و دستگاههای اجرایی متولی برنامهریزی و سیاست‌گذاری کشور و استان ازجمله استانداری استان کرمانشاه و وزارت امور اقتصادی و دارایی و … مورد استفاده قرارگرفته و همچنین پایهای برای مطالعات بیشتر در این حوزه باشد.

1-12- جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق
یکی از مهم‌ترین کاربردهای جدول داده- ستانده تحلیل ساختار اشتغال و امکان پیشبینی میزان نیازمندی به نیروی کار در بخشهای اقتصادی است، نظر به اینکه تاکنون ظرفیت اشتغالزایی بخشهای اقتصادی استان کرمانشاه از طریق جدول داده- ستانده به روش سهم مکانی MFLQ 1 مورد بررسی قرار نگرفته است، لذا بر آنیم در تحقیق حاضر پس از تدوین جدول داده- ستانده استان کرمانشاه به روش MFLQ به تحلیل ساختار اشتغال و بررسی ظرفیت اشتغالزایی بخشهای مختلف اقتصادی استان پرداخته و همچنین از طریق شناسایی و رتبه‌بندی بخش‌های کلیدی اقتصاد استان از دیدگا
ه اشتغال، موجبات رشد بیشتر اشتغال را در استان فراهم نماییم.

فصل دوم
سیمای عمومی اقتصاد استان کرمانشاه

2-1-مقدمه
رشد و توسعه آینده مناطق یک کشور، از مهمترین مسائلی است که برنامهریزان و سیاستگذاران دولتی باید به آن توجه داشته باشند. بدین منظور شناسایی توان اشتغالزایی بخشهای مختلف اقتصادی استان حائز اهمیت فراوانی است. در نتیجه، برنامهریزان محلی باید وضعیت اشتغال بخشهای مختلف را بشناسند. واقعیتهای موجود نشاندهندۀ آن است که در مناطق مختلف کشور به علت عدم شناخت امکانات و استعدادهایی که در آن منطقه وجود دارد، نابرابریهای زیادی در امر اشتغال وجود دارد. پدیدۀ فوق حتی در بین شهرستانهای مختلف یک استان نیز قابل مشاهده است. این پدیده به دلیل عدم شناخت امکانات و استعدادهای مناطق مختلف به وجود آمده است. استان کرمانشاه به‌عنوان یکی از استانهای مرزی در سالهای جنگ تحمیلی متحمل زیانهای زیادی شده است که نابودی زیرساخت‌های اقتصادی این استان را به دنبال داشته است. طوری که آمارها نشا

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید